Aliya İzetbegoviç’in yaşamı ve Bosna’nın bağımsızlık süreci

Bosna Hersek’in ilk Cumhurbaşkanı Aliya İzetbegoviç, hayatını ülkesinin özgürlüğüne ve bağımsızlığına adadı. Eski Yugoslavya döneminde iki kez hapis yatan, ardından 1990’lardaki bağımsızlık savaşına liderlik eden İzetbegoviç, vefatının 23. yılında fikirleri ve ahlaki duruşuyla anılmaya devam ediyor.

AA'da yayınlanan habere göre, 1925’te Bosanski Samac’ta doğan ve ailesiyle Saraybosna’ya yerleşen İzetbegoviç, genç yaşta Müslümanlara yönelik ayrımcılığa karşı çıktı. 'Genç Müslümanlar' hareketindeki çalışmaları nedeniyle 1946’da tutuklanarak 3 yıl hapse mahkum edildi. Cezaevinden çıktıktan sonra hukuk eğitimi alan İzetbegoviç, insan hakları mücadelesini çeşitli yayın organlarında sürdürdü.

1970’te yayımlanan 'İslam Deklarasyonu' ile İslam dünyasında geniş yankı uyandıran İzetbegoviç, 1983’te 'Saraybosna Süreci' davasında 'İslam Deklarasyonu'ndaki fikirleri gerekçe gösterilerek 14 yıl hapis cezasına çarptırıldı. 1988’deki afla özgürlüğüne kavuşan lider, 1990’da Demokratik Eylem Partisi’nin (SDA) kurucusu ve ilk genel başkanı oldu.

Bosna Hersek’te 1992’de başlayan savaşta İzetbegoviç, bağımsızlık yanlılarını bir araya getirdi. Sırp paramiliter grupların Saraybosna kuşatması ve Srebrenitsa başta olmak üzere birçok şehirde gerçekleştirdiği katliamlara karşı direniş örgütlendi. Dayton Barış Antlaşması ile sona eren savaşta yaklaşık 200 bin kişi hayatını kaybetti. İzetbegoviç, antlaşmayı 'adil bir barış değil fakat savaşın devam etmesinden daha iyidir' sözleriyle değerlendirdi.

Savaşın ardından Bosna Hersek Federasyonu ve Sırp Cumhuriyeti’nden oluşan yeni yapının Devlet Başkanlığı Konseyi’nin ilk başkanı olan İzetbegoviç, sağlık sorunları nedeniyle 2000’de görevinden ayrıldı. 19 Ekim 2003’te vefat eden lider, vasiyeti üzerine Saraybosna’daki Kovaçi Şehitliği’ne defnedildi. İzetbegoviç, 'Doğu ve Batı Arasında İslam' ve 'Tarihe Tanıklığım' gibi eserleriyle entelektüel mirasını korumayı sürdürüyor.

TürkAta Haber Ajansı
Türk Dünyası Gündemi